Titel: De overbodigen
Auteur: Herman Koch
Genre: Literatuur & Romans
Uitgeverij: Ambo|Anthos
Publicatiedatum: februari 2026
Aantal bladzijdes: 224
Recensie: Danielle
Auteur
Herman Koch (Arnhem, 1953) is een Nederlandse televisiemaker (onder meer Jiskefet), acteur, en auteur van een groot aantal romans en verhalen. Na zijn debuutroman Red ons, Maria Montanelli (1989) verschenen onder meer Eten met Emma (2000), Odessa Star (2003) en Denken aan Bruce Kennedy (2005). Koch beleefde zijn grote doorbraak naar een breder publiek met Het diner (550.000 verkochte exemplaren), dat werd bekroond met de NS Publieksprijs 2009. Het boek werd verkocht aan zevenendertig landen en stond wekenlang op de bestsellerlijst van The New York Times. Later werd de roman succesvol bewerkt voor toneel (2012) en film (2013).
Achterflap/samenvatting
Bioloog Herbert en zijn vrouw Yvonne zijn al langer van plan om samen de Cotswold Way te lopen, de iconische langeafstandswandeling in Engeland door prachtige weiden, bossen en pittoreske dorpen. Het was een opwelling om Alicia en Martin, de ouders van de vriend van hun dochter, uit te nodigen. Een opwelling met grote gevolgen. De overbodigen is een beklemmende roman over het recht van de sterkste, tegen de achtergrond van een van de mooiste landelijke gebieden van Engeland.
Mijn mening
In De overbodigen van Herman Koch hanteert de auteur een eenvoudige en toegankelijke schrijfstijl. Toch blijft het verhaal vanaf het eerste hoofdstuk in je hoofd hangen. Er is direct een gebeurtenis die als een schaduw over het verhaal hangt, zonder dat meteen duidelijk wordt wat er precies is gebeurd. Dit zorgt ervoor dat je als lezer voortdurend nieuwsgierig blijft. Gedurende het boek worden kleine details prijsgegeven, maar Koch kiest ervoor om het mysterie niet volledig uit te leggen. De spanning zit dan ook niet zozeer in actie, maar in de gedachten van hoofdpersoon Herbert. Zijn gedachten maken voortdurend sprongen: hij denkt na over wat er precies is gebeurd, over zijn medewandelaars, over zijn dochter en haar vriend (de zoon van Martin en Alice), en over zijn vrouw. Deze gedachtegangen geven inzicht in zijn manier van denken, maar maken hem tegelijkertijd een onbetrouwbare verteller.
De personages worden niet uitgebreid via hun karakter beschreven. In plaats daarvan leer je hen kennen door de blik van Herbert — en soms door zijn vrouw. Later zie je echter dat Herbert ook het beeld van zijn vrouw naar zijn hand zet. Vooral in de manier waarop hij haar neerzet, wordt duidelijk hoe hij zichzelf ziet: als iemand die intellectueel en moreel superieur is aan de anderen. Deze denigrerende kijk op zijn omgeving laat zien hoe subjectief en gekleurd zijn waarneming is.
Opvallend is dat de wandeltocht zich afspeelt in een gebied dat als mooi en bijzonder wordt neergezet, maar dat de omgeving nauwelijks wordt beschreven. Je zou verwachten dat het landschap een belangrijke rol speelt, maar Koch richt zich bijna volledig op de innerlijke wereld van Herbert. Hierdoor blijft de natuur op de achtergrond en krijgt de lezer weinig sfeerbeschrijving van de omgeving. Dit kan als gemis voelen, maar het benadrukt ook hoe sterk het verhaal draait om de psychologische ontwikkeling en gedachten van de hoofdpersoon in plaats van om de uiterlijke setting.
Als lezer blijf je verwachten dat het mysterie rondom de gebeurtenis steeds duidelijker zal worden richting het einde. Koch kiest echter voor een verrassende wending. In plaats van volledige duidelijkheid, laat hij ruimte voor interpretatie. Juist wanneer je de laatste bladzijdes nadert, krijgt de titel De overbodigen een allesomvattende betekenis. De titel blijkt niet zomaar gekozen, maar vat de thematiek van het boek krachtig samen.
Al met al is De overbodigen een roman die door zijn ogenschijnlijk eenvoudige stijl diepere lagen blootlegt. Het verhaal zet aan tot nadenken over perspectief, superioriteit en de waarde die mensen elkaar toekennen.
Spanning: 4
Plot: 4
Leesplezier: 4
Schrijfstijl: 4
Originaliteit: 4
Psychologie: 4
De overbodigen krijgt van mij 4 sterren.
Danielle
Recensie exemplaar ontvangen van AmboIAnthos, waarvoor onze hartelijke dank.
